AΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΗΤΑ



Επιμέλεια Δημήτρης Ταραντίλης
To Βιολογικό γήρας είναι μια μη αντιστρεπτή φθορά του οργανισμού, μια παρακμή της δομής και των βιολογικών λειτουργιών του σώματος.
 Η γήρανση αποτελεί αναπόσπαστο χαρακτηριστικό της Ζωής.
 Τα κύτταρα του ανθρώπου αναπαράγονται μέχρι 50 φορές , εξαίρεση αποτελούν τα καρκινικά κύτταρα ( τα κυτταρα θανάτου), τα οποία διαιρούνται άπειρες φορές.
 Το DNA περιέχει όλες τις οδηγίες λειτουργίας των κυτταρων ,από τη σύλληψη μέχρι το θάνατο.
 Κάθε κύτταρο διαθέτει συστήματα άμυνας, ένζυμα,τα οποία ενεργοποιούνται και επανορθώνουν κάθε μεττάλαξη και κάθε βλάβη που συμβαίνει στο κυτταρο.
 Βρέθηκε ότι τα επανορθωτικά ένζυμα πραγματοποιούν, στα 70 χρόνια Ζωής περίπου 128 δισεκατομμύρια εργασίες επισκευής.

Μηχανισμοί γήρανσης
Οι μηχανισμοί γήρανσης καταχωρούνται σε δύο ομάδες
Μηχανισμοί προγραματισμού των κυττάρων .
Οι μηχανισμοί αυτοί δέχονται ότι σε κάθε κύτταρο υπάρχει ένα γενετικό ρολόι το οποίο καθορίζει τη χρονική στιγμή που επέρχεται το Γήρας
Η επικρατέστερη αξιόπιστη θεωρία είναι :
η Θεωρία της βράχυνσης των τελωμερών.Τα τελομερή είναι τα ακραία τμήματα του DNA και χρησιμεύουν για την προστασία του DNA.
Μηχανισμοί φθοράς των κυττάρων :
Οι μηχανισμοί φθορά υποστηρίζουν ότι η γήρανση είναι αποτέλεσμα της συσσώρευσης φθοράς που υφίστανται τα κύτταρα και το γενετικό υλικό.
Η επικρατέστερη θεωρία είναι :
Η θεωρία των ελευθέρων ριζών.Σε όλους τους οργανισμούς πραγματοποιούνται συγχρόνως δύο παράλληλες διαδικασίες :
 Ο μεταβολισμός στα μιτοχόνδρια , κατά την πραγματοποίηση του οποίου π αράγεται Ενέργεια και ως παραπροιόντα , παράγονται τοξικά παραπροιόντα ,τις ελεύθερες ρίζες, οι οποίες προκαλούν βλάβες στην κυτταρίκη μεμβράνη και στο DNA.
 και το αντιοξειδωτικό σύστημα , που σκοπό έχει να εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες.
Σχέση Ελευθέρων ριζών με το γήρας και με χρόνιες παθήσεις
Θεωρία Ελευθέρων ριζών
Οι ελεύθερες ρίζες προκαλούν :
1. Οξείδωση των λιπιδίων της κυτταρικής μεμβράνης ,όπως τα ακόρεστα λιπαρά οξέα τους υδατάνθρακες τις λιποπρωτείνες χαμηλής πυκνότητας LDL
Η οξείδωση αυτή προκαλεί διαταραχή της διαπερατότητας της κυτταρικής μεμβράνης, με συνέπεια την μεταβολή εσω- και εξω- κυτταρικών ουσιών.
2. Οξείδωση των πρωτεινών : Η οξείδωση αυτή έχει σαν συνέπεια την αλλαγή της βιολογικής συμπεριφοράς των προιόντων οξείδωσης των κυτταρικών πρωτεινών.
3.Οξείδωση του DNA.
Συγκεκριμένα οξειδώνονται οι αζωτούχες οργανικές βάσεις του DNΑ από της ROS.
• Πυριμιδινικές βάσεις : Θυμίνη (Τ), Κυτοσίνη (C)
• Πουρινικές βάσεις : Αδενίνη (Α), Γουανιδίνη (G)
• H οξείδωση του DNA μπορεί να πρoκαλέσει μεταλάξεις, καταστροφές των αζωτούχων βάσεων, οι οποίες αφορούν τόσο το πυρηνικό όσο και το μιτοχονδριακό γενετικό υλικό.
Εχει υπολογισθεί ότι το γονιδίωμα του ανθρώπου δέχεται 10.000 πλήγματα ενδογενών οξειδωτικών βλαβών ανά κύτταρο ημερησίως.
Oι ακριβείς μηχανισμοί, όμως, που προκαλούν αυτό το φαινόμενο είναι ακόμη υπό έρευνα. Πολλοί ειδικοί ανησυχούν ότι με αυτά τα ευρήματα κάποιοι θα αρχίσουν να υποσιτίζονται, ελπίζοντας ότι θα ζήσουν περισσότερο. Γι’ αυτό, συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς σε καμία περίπτωση ο περιορισμός των θερμίδων δεν θα πρέπει να επιφέρει απώλεια βάρους κάτω του φυσιολογικού. Μελέτες έχουν δείξει ότι εξαιρετικά αδύνατοι άνθρωποι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών και έχουν μειωμένη διάρκεια ζωής.
Θεωρία βράχυνσης των τελωμερών
Τα τελομερή είναι τα ακραία τμήματα του DNA και χρησιμεύουν για την προστασία του.
Τα τελομερή μοιάζουν με το πλαστικό προστατευτικό κάλυμα που βρίσκεται στη άκρη στα κορδόνια των παπουτσιών, που προστατεύουν το κορδόνι από το να ξεφτίσει στην άκρη.
Το μήκος των τελομερών μικραίνει κατά την διάρκεια της Ζωής. Τα ανθρώπινα κύτταρα ξεκινούν κατά την σύλληψη με μέσο μήκος τελομερών 15.000 βάσεων . Στη διάρκεια της εμβυικής περιόδου και λόγω του υψηλού ρυθμού κυτταρικής αντιγραφής χάνεται το ένα μεγάλο μέρος από το ολικό μήκος των τελομερών.
Ετσι στη γέννηση το μήκος των τελομερών είναι 10.000 βάσεις,στην ηλικία των 20 ετών γίνετα περίπου 8.000 βάσεις,
Τελικά το μήκος των τελομερών φθάνει σε ένα επίπεδο μικρότερο των 4.5000 βάσεων , όπου το DNA γίνεται ιδιαίτερα ασταθές και οι πιθανότητες εμφάνισης σοβαρών προβλημάτων υγείας και θανάτου αυξάνουν εκθετικά.
Κάθε φορά που ένα κυτταρο διπλασιάζεται, το τελομερές φθείρεται βραχύνεται..
Τα τελομερή είναι ένας προστατευτικός μηχανισμός και προωθούν τη σταθερότητα του DNA μας. Η φθορά τους είναι ένας κεντρικός παράγοντας στην πρόκληση του γήρατος και άλλων ασθενειών φθοράς.
Στο σώμα μας όμως υπάρχει ένα ένζυμο που αναστέλλει τη συρρίκνωση των τελομερών, η τελομεράση.
Τα τελομερή δημιουργούνται και διατηρούνται από το ένζυμο της τελομεράσης, το οποίο έχει βαπτιστεί και ένζυμο της αθανασίας, λόγω του ρόλου του στην κυτταρική γήρανση και στον καρκίνο .
Πρόσφατες έρευνες, μας δείχνουν ότι παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής μας επηρεάζουν αρνητικά τη δράση της τελομεράσης. Αλλαγές στο τρόπο ζωής μας αυξάνουν σημαντικά τη δράση της τελομεράσης και ενισχύουν τους διορθωτικούς μηχανισμούς στα ανθρώπινα κύτταρα.
Μπορούμε να καθυστερήσουμε το γήρας;
Η κατανόηση των μηχανισμών που οδηγούν στη γήρανση θα δώσουν νέες στρατηγικές για την γήρανση και άλλες σχετιζόμενες με αυτή ασθένειες.
Οι απαντήσεις σε αυτά που μπορεί ο άνθρωπος να επέμβει για να καθυστερλησσει το γήρας προκύπτουν από τα αίτια που το προκαλούν.
Ετσι στόχος μπορεί να είναι :
 Καταπολέμηση των ελευθέρων ριζών , με την χρήση αντιοξειδωτικών και μειώνοντας τις προσλαμβάνουσες θερμίδες.
 Ανακάλυψη γονιδίων που έχουν σχέσει με την γήρανση και την ρύθμιση των γονιδίων αυτών, ώστε να καθυστερήσουν το γήρας.
 Την ανακάλυψη ουσιών που να προστατεύουν
και ενισχύουν την δράση της τελομεράσης.
 Την ανακάλυψη ανταγωνιστών της γλυκόζης.
Αντιοξειδωτικά.
Το αμυντικό σύστημα του οργανισμού
Τα αντιοξειδωτικά είναι ουσίες που καταστέλλουν τις βλαβερές οξειδωτικές διαδικασίες των ελευθέρων ριζών :
 Παρεμποδίζοντας την δημιουργία τους
 Καταστρέφοντας ή αδρανοποιώντας τις ελεύθερες ρίζες.
 Παρεμποδίζοντας την οξειδωτική αλυσιδωτική δράση τους
 Τα αντιοξειδωτικά του σώματος μας επιδιορθώνουν τις συντελούμενες βλάβες από τις ελεύθερες ρίζες.
Τα αντιοξειδωτικά διακρίνονται :Στα ενδογενή : Γλουταθειόνη(GSH), καταλάση(SOD) κλπ.
Στα εξωγενή ανήκουν εκείνα που λαμβάνονται με την διατροφή.
 Βιταμίνες : βιταμίνη Α , βιταμίνη Ε, βιταμίνη C
 Καροτενοειδή , π.χ το λυκοπένιο κλπ
 Φλαβανοειδή : Η ομάδα των φλαβονοειδών αποτελείται από περισσότερες από 3.000 ενώσεις, πιο σημαντικές από τις οποίες είναι οι φαινόλες, οι ισοφλαβόνες, οι φλαβονόλες η κερκετίνη, οι κατεχίνες, οι τανίνες, τα φαινολικά οξέα και οι ανθοκυανίνες.
Η κυριότερη αιτία που καθιστά τα φλαβονοειδή ευεργετικά για την υγεία είναι οι αντιοξειδωτικές, οι αντιθρομβωτικές και οι αντικαρκινικές τους ιδιότητες.
 Μεταλλικά ιόντα, π.χ. σελήνιο, σίδηρος, μαγνήσιο ψευδάργυρος κλπ.
 Το συνένζυμο Co-Q10
O ρόλος των ορμονών νεότητας στη γήρανση
Τα επίπεδα πολλών ορμονών μειώνονται με την πάροδο της ηλικίας.
Σήμερα ο επιστημονικός κόσμος γνωρίζει ότι οι ορμόνες παίζουν σπουδαίο ρόλο στο ρυθμό γήρανσης.
Μελατονίνη : είναι υποψήφια ορμόνη για την επιβράνση της διαδικασίας του γήρατος.
Δευδροεπιανδροστερόνη(DHEA) : η σχέση της με το γήρας δεν είναι ξεκαθαρισμένη.
Αυξητική ορμόνη : Η χορήγησή της δεν έχει αποδειχθεί ούτε αποτελεσματική ,ούτε ασφαλής, καθώς οι παρενέργιες της είναι πολλές.
Υιοθετήσατε την Μεσογειακή διατροφή
Αν θέλετε να έχετε ποιοτική Ζωή και μακροβιότητα είναι απαραίτητο να ακολουθήσετε την Μεσογειακή Διατροφή.
Βασικά χαρακτηριστικά της Μεσογειακής Διατροφής
Τα βασικά χαρακτηριστικά της μεσογειακής διατροφής είναι :
 Η υψηλή κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, οσπρίων και δημητριακών
 Χρήση του ελαιολάδου ως βασικό λίπος σε μαγειρική και σάλτσες
 Συχνή κατανάλωση ψαριού
 Χαμηλή κατανάλωση κρέατος και προϊόντων του
 Μέτρια κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων
 Μέτρια κατανάλωση αλκοόλ (συνήθως κρασιο
 Κατανάλωση κυρίως εποχικών και φρέσκων προϊόντων
Μειώστε τις θερμίδες
Ένα πλήθος κλινικών ερευνών έρχονται να προσθέσουν στη λίστα με τις διαιτητικές συστάσεις για μακροζωία και αντιγήρανση και τον περιορισμό θερμίδων.
Oι ερευνητές επισημαίνουν ότι η δραστική μείωση θερμίδων μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην επιβράδυνση της γήρανσης.
Συγκεκριμένα, έρευνες που γίνονται τα τελευταία 20 χρόνια, έδειξαν αύξηση μέχρι και 40% της διάρκειας ζωής. Η μείωση προσλαμβανόμενων θερμίδων προσφέρει επίσης αρκετά οφέλη στην υγεία, καθώς μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης πολλών παθολογικών παθήσεων που επιφέρει η γήρανση. Το ενθαρρυντικό είναι ότι, τα τελευταία χρόνια, πολλαπλασιάστηκαν οι ενδείξεις ότι ο θερμιδικός περιορισμός αυξάνει τη διάρκεια ζωής και στον άνθρωπο.
Oι ακριβείς μηχανισμοί, όμως, που προκαλούν αυτό το φαινόμενο είναι ακόμη υπό έρευνα. Πολλοί ειδικοί ανησυχούν ότι με αυτά τα ευρήματα κάποιοι θα αρχίσουν να υποσιτίζονται, ελπίζοντας ότι θα ζήσουν περισσότερο. Γι’ αυτό, συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς σε καμία περίπτωση ο περιορισμός των θερμίδων δεν θα πρέπει να επιφέρει απώλεια βάρους κάτω του φυσιολογικού.
Μελέτες έχουν δείξει ότι εξαιρετικά αδύνατοι άνθρωποι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών και έχουν μειωμένη διάρκεια ζωής.
• Ένα πλήθος κλινικών ερευνών έρχονται να προσθέσουν στη λίστα με τις διαιτητικές συστάσεις για μακροζωία και αντιγήρανση και τον περιορισμό θερμίδων.
• Oι ερευνητές επισημαίνουν ότι η δραστική μείωση θερμίδων μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην επιβράδυνση της γήρανσης.
Γλυκόζη-Γλυκοζυλίωση
Η γλυκόζη, είναι το βασικό καύσιμο του οργανισμού μας. το σάκχαρο όπως αποκαλείται , δεν πρέπει να είναι σε υψηλότερη συγκέντρωση στο αίμα από τα 170-180 mg/dl.
Στις περιπτώσεις που το σάκχαρο στο αίμα είναι υψηλό λαμβάνει χώρα μια βιοχημική αντίδραση –μη ενζυματική που λέγεται γλυκοζυλίωση.
Η γλυκοζυλίωση αναφέρεται στην ομοιοπολική σύνδεση της γλυκόζης με πρωτείνες,λίπη και το DNA,τα προιόντα που σχηματίζονται είναι βλαβερά βιομόρια, τα Tελικά Προιόντα Προχωρημένης Γλυκοζυλίωσης ( Advanced Glycation End Products ή ΑGEs.
Η γλυκόζη γλυκοζυλιώνει το κολλαγόνο του συνδετικού ιστού ώστε αυτό να χάνει την αποτελεσματικότητα του.
Ακόμη γλυκοζυλιώνει την αιμοσφαιρίνη και δεν γίνεται σωστά η οξυγόνωση των ιστών με συνέπεια να ατονούν και με την γλυκοζυλίωση επηρεάζονται και τα αιμοφάρα αγγεία του σώματος
Γλυκοζυλίωση και εκφυλιστικές ασθένειες -γήρανση
Πολλές έρευνες τα τελευταία χρόνια εμπλέκουν τα AGEs στις περισσότερες ασθένειες που συνδέονται με το γήρας.όπως :
 Καρδιαγγειακά νοσήματα
 Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου ΙΙ
 Νόσος Alzheimer και Parkinson
 Kαρκίνος
 ΝεφροπάθειαΑρτηριακή υπέρταση
 Διαταραχές της όρασης
 Διαταραχές του δέρματος (ηλιακές κηλίδες).
 Λόγω των χρονίως αυξημένων επίπεδων σακχάρου στο αίμα, οι διαβητικοί είναι αντιμέτωποι με την πρόκληση των AGE
Tαίστε το…μυαλό σαςΗ κατάλληλη διατροφή είναι απαραίτητη για την καλή λειτουργία του εγκεφάλου. Τα συστατικά που σχετίζονται με την καλή εγκεφαλική λειτουργία είναι:
 Γλυκόζη Είναι η πρώτη και κύρια ουσία που χρειάζεται, γι’ αυτό και την ονομάζουμε και «τροφή του εγκεφάλου». Προέρχεται από τη διάσπαση υδατανθράκων, όπως είναι η ζάχαρη και το άμυλο, που βρίσκονται στο ψωμί και τα παρασκευάσματά του, τα ζυμαρικά, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα δημητριακά, τα όσπρια, το μέλι και τα διάφορα γλυκίσματα. Είναι σημαντικό, λοιπόν, να παρέχετε καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας στον οργανισμό τις απαραίτητες ποσότητες γλυκόζης για την ομαλή εγκεφαλική λειτουργία.
 Βιταμίνες του συμπλέγματος Β Oι βιταμίνες αυτές (με κυριότερες τις Β1, Β2, Β6, Β12) έμμεσα συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του εγκεφάλου, καθώς βοηθούν στη μετατροπή των διάφορων θρεπτικών συστατικών σε γλυκόζη. Βρίσκονται στο γάλα, το ψωμί και τα προϊόντα αλεύρου, στα δημητριακά και τα προϊόντα σιταριού, στα όσπρια. Ιδιαίτερη μνεία θα πρέπει να γίνει στη βιταμίνη Β12, η οποία αποτελεί συστατικό των νεύρων μας και χωρίς αυτήν δεν μεταβιβάζονται σωστά τα διάφορα εγκεφαλικά ερεθίσματα. Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες βιταμίνες Β, βρίσκεται κυρίως σε ζωικές τροφές, όπως το κρέας, το γάλα, το αυγό, τα ψάρια και τα οστρακοειδή.
 Αμινοξέα Πρόκειται για μια κατηγορία ενώσεων με κυριότερες:
 την τυροσίνη και
 την τρυπτοφάνη,
οι οποίες αποτελούν πρόδρομες ουσίες για ορμόνες-νευροδιαβιβαστές του εγκεφάλου, βασικές για τη ρύθμιση των εγκεφαλικών λειτουργιών. Βρίσκονται κυρίως στο κρέας, τα γαλακτοκομικά και τη σοκολάτα.
 Πολυακόρεστα λιπαρά οξέα Ιδιαίτερη κατηγορία συστατικών που συμβάλλουν στην καλή εγκεφαλική λειτουργία, τα πολυακόρεστα ω-3 λιπαρά οξέα, αποτελούν βασικά δομικά συστατικά του εγκεφάλου, απαραίτητα για το σχηματισμό των εγκεφαλικών νευρώνων. Δεδομένου, όμως, ότι ο οργανισμός δεν μπορεί να τα παράγει από μόνος του, θα πρέπει να ληφθούν μέσω της διατροφής. Βρίσκονται κυρίως σε φυτικά έλαια (σογιέλαιο, σησαμέλαιο και άλλα σπορέλαια και λιγότερο στο ελαιόλαδο), στα λιπαρά ψάρια (σολομός, σκουμπρί, σαρδέλα), στα ιχθυέλαια, στα θαλασσινά και σε φυλλώδη λαχανικά όπως η γλιστρίδα.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Μανώλης Χιώτης: ''Έφυγε'' σαν σήμερα - Στον ιστορικό μώλο της Σκάλας Ωρωπού το 1970, τραγούδησε το Ροδόσταμο

Σε εκπαιδευτική εκδρομή στην Ιταλία, το γενικό λύκειο Σκάλας Ωρωπού "Μίκης Θεοδωράκης"

Στο "Σπίτι με τ’ Αγάλματα" η εκδήλωση του Λυκείου Ελληνίδων Χαλκίδας, για την τέχνη και την τεχνική του κεντήματος της Αυλωνίτικης φορεσιάς

Το Γυμνάσιο του Αυλώνα, στην εκπομπή "ΕΡΤ Report", της ΕΡΤ1

Νέα εκπαιδευτική μονάδα, Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο - Λύκειο, απέκτησε από χθες ο Ωρωπός